Японы Камикацу хот хог хаягдлын менежментийн өвөрмөц шийдлээрээ олон улсын анхаарлыг татаж байна. Ойролцоогоор 1400 оршин суугчтай энэ жижиг хотод хог ачдаг машин бараг байдаггүй бөгөөд иргэд өөрсдөө хогоо “Гоми станц” нэртэй дахин боловсруулах төвд авчирч, 40 гаруй төрөлд ангилан ялгадаг.
Тус төвд шүдний сойз, модон савх, толь, мөнгөн усны термометр, товчин зай, бал зэрэг өдөр тутмын хэрэглээний бараг бүх төрлийн хогийг тус бүрээр нь ангилсан сав байрлуулжээ. Харин дахин ашиглах боломжтой эд зүйлсийг “Курукуру” нэртэй дахин хэрэглээний дэлгүүрт тавьж, иргэд үнэ төлбөргүй авч ашиглах боломжтой байдаг.
Ийнхүү нарийвчилсан ангилан ялгалтын үр дүнд Камикацу хот “тэг хаягдал” зорилтдоо ойртож, хог хаягдлынхаа 80 хувийг дахин боловсруулж чаджээ.
Харин Австралийн хувьд айл өрхийн хог ангилан ялгах систем 1980-аад оноос хэрэгжиж эхэлсэн ч өнөөдрийн байдлаар дахин боловсруулах түвшин 44 хувьтай хэвээр байна. Зарим бүс нутагт хогийг шар (дахин боловсруулах), ногоон (органик), нил ягаан (шил), цэнхэр (цаас, картон) зэрэг 4 төрөлд ангилан ялгаж байгаа нь тус улсын хувьд хамгийн өргөн хэрэглэгдэж буй системд тооцогдож байна.
Сүүлийн үеийн мэдээллээр Австралийн орон нутгийн захиргаанууд жил бүр ойролцоогоор 9.9 сая тонн хог хаягдал цуглуулдаг бөгөөд үүнээс 6 сая тонн нь ердийн хог, 1.8 сая тонн нь дахин боловсруулах хог, 2 сая тонн нь органик хог эзэлж байна.
Мельбурны их сургууль-ийн судлаач Амелиа Ливслигийн хэлснээр, дахин боловсруулах систем үр дүнтэй ажиллахын тулд зөвхөн айл өрхийн ангилан ялгалтаас гадна тухайн материал анхнаасаа дахин боловсруулах боломжтой байх, боловсруулах дэд бүтэц хангалттай байх, мөн зах зээлийн эрэлт бий байх шаардлагатай байдаг.
Олон улсын жишээгээр Япон улс 79 хувь, Герман улс 69 хувийн дахин боловсруулах түвшинд хүрсэн нь Австралиас хавьгүй өндөр үзүүлэлт юм. Герман улсад ахуйн хогийг органик, цаас, шил (өнгөөр нь ялгасан), металл ба хуванцар, үлдэгдэл хог гэсэн таван төрөлд ангилан ялгадаг бөгөөд ундааны сав буцаан авах өндөр үр ашигтай системийг давхар хэрэгжүүлдэг.
Мөн Уэльс-д зарим айл өрх хогоо 10 хүртэл төрөлд ангилдаг бөгөөд 2050 он гэхэд “тэг хаягдал” зорилт хэрэгжүүлэх бодлогын хүрээнд дахин боловсруулах түвшин 1999 онд 5 хувь байсан бол 2025 онд 68 хувь болж өсжээ.
Гэсэн хэдий ч мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар илүү олон ангилалтай хогийн сав ашиглах нь заавал илүү үр дүнтэй гэсэн үг биш юм. Илүү нарийвчилсан ангилал нь дахин боловсруулах материалын чанарыг сайжруулах давуу талтай боловч илүү олон тээвэр, өндөр зардал шаарддаг сул талтай.
НҮБ-ын Байгаль орчны хөтөлбөр-ийн тайланд дурдсанаар дэлхий даяар жил бүр 2 тэрбум гаруй тонн ахуйн хог хаягдал үүсдэг. Гэвч зөвхөн дахин боловсруулах нь хангалтгүй бөгөөд хог хаягдлыг эх үүсвэр дээр нь багасгах, дахин ашиглах нь илүү чухал болохыг онцолжээ.
Австралийн Далайн хамгааллын нийгэмлэг-ийн төлөөлөгчдийн хэлснээр хуванцар бохирдлын гол шалтгаан нь хэт их үйлдвэрлэл бөгөөд зөвхөн дахин боловсруулах арга хэмжээ нь энэ асуудлыг бүрэн шийдэж чадахгүй байна. Иймээс сав баглаа боодлын хэрэглээг багасгаж, илүү энгийн, байгальд ээлтэй шийдэлд шилжих шаардлагатайг онцолжээ.
Камикацу хотын туршлага нь иргэдийн оролцоо, зөв зохион байгуулалт байвал жижиг орон нутаг ч хог хаягдлыг үр ашигтай удирдаж, тогтвортой хөгжлийн бодит жишгийг бий болгож чаддагийн тод илэрхийлэл болж байна.https://www.theguardian.com/environment/2026/apr/20/one-japanese-town-sorts-waste-into-40-different-categories-how-does-australias-recycling-compare?utm
